Η Ύδρα είναι ένα μικρό, ιστορικό, ένδοξο και αρχοντικό νησί του Αργοσαρωνικού Κόλπου. Η ομώνυμη, κομψή πόλη, είναι το λιμάνι και ο μόνος οικισμός στο νησί. Οι κάτοικοι ένεκεν του άγονου, του βραχώδους και του ορεινού εδάφους, ασχολούνται με την αλιεία και τον τουρισμό. Είναι γραφικό, αρχοντικό και κοσμοπολίτικο νησί, με αίγλη και φινέτσα. Είναι ένας τόπος, ο οποίος γέννησε, έθρεψε και κυριάρχησε στον πόλεμο για την ανεξαρτησία της Ελλάδας. Εδώ έζησαν επαναστάτες και ήρωες του Ελληνικού Έθνους.

Η Ύδρα είναι ένας προσφιλής προορισμός εδώ και δεκαετίες για τους ξένους επισκέπτες, τους Έλληνες και τους Αθηναίους, καθότι η απόσταση από την πρωτεύουσα είναι μικρή. Το όνομά της οφείλεται στα νερά, τα οποία ανάβλυζαν από τις πηγές κατά την αρχαιότητα. Ο χώρος έχει ναυτική ιστορία και παράδοση. Την εικόνα του νησιού συνθέτουν οι χρωματιστές, κόκκινες, μωβ και φούξια βουκαμβίλιες, τα αναπαλαιωμένα και καλοδιατηρημένα αρχοντικά του 18ου αιώνα, τα σπίτια των καπεταναίων, τα επιβλητικά δημόσια κτήρια, τα πηγάδια, τα πλακόστρωτα, το παλιό λιμάνι με τις πολεμίστρες και τα κανόνια, τα Μουσεία, οι παλιές εκκλησίες, τα μοναστήρια και η Ναυτική Σχολή. Η Ύδρα, οι Σπέτσες και τα Ψαρά συνέβαλαν σημαντικά στον αγώνα της Επανάστασης του 1821, ένεκεν της ναυτικής τους ισχύος. Στην Επανάσταση του 1821 η Ύδρα είχε 186 πλοία.

Ρίζες από το νησί έχουν πλοιοκτήτες, ναυμάχοι του 1821 και πολιτικοί. Ξεχωρίζουν ο Ανδρέας Μιαούλης (1769-1835), πλοιοκτήτης, έμπορος, ναυμάχος και Αρχιναύαρχος του Ναυτικού Αγώνα του 1821, ο Λάζαρος Κουντουριώτης (1769-1852), πλοιοκτήτης, έμπορος, ο πιο μεγάλος χρηματοδότης της Επανάστασης του 1821 και Γερουσιαστής, ο Αντώνιος Κριεζής (1796-1865), πλοιοκτήτης, έμπορος, ναυμάχος του 1821 και μετέπειτα Πρωθυπουργός της Ελλάδας, ο Αναστάσιος Τσαμαδός, πλοιοκτήτης, έμπορος, ναυμάχος του 1821, ο Γεώργιος Σαχίνης (1789-1864), πλοιοκτήτης, έμπορος και ναυμάχος του 1821, ο Ιάκωβος Τομπάζης (1782-1829), πλοιοκτήτης, έμπορος και ο πρώτος Ναύαρχος του ελληνικού στόλου, Υπασπιστής του Όθωνα και ο Γεώργιος Σαχτούρης. Η ναυτική παράδοση εξακολουθεί να υπάρχει και σήμερα με αλιευτικό στόλο και την Ακαδημία Εμποροπλοιάρχων, η οποία λειτούργησε μετά την Επανάσταση του 1821 και είναι η πιο αρχαία Σχολή Εμποροπλοιάρχων στην Ανατολική Μεσόγειο. Σήμερα η Σχολή στεγάζεται στο αρχοντικό του Λαζάρου Τσαμαδού, της Μαρίας Δ. Σαχίνη και βοηθητικά στα κτίρια δωρεάς του Αθανασίου Κουλούρα.

Η πόλη της Ύδρας είναι διατηρητέα και απαγορεύονται τα τροχοφόρα. Απλώνεται σε δύο βραχώδεις λόφους και σφύζει από παραδοσιακά σπίτια με κεραμιδένιες σκεπές, μπλε πόρτες και παράθυρα. Στο νησί υπάρχουν 300 εκκλησίες και πέντε μοναστήρια.

Σπουδαία εορτή στο νησί είναι τα Μιαούλεια, εκδηλώσεις, αφιερωμένες στο έργο του Ναυάρχου Ανδρέα Μιαούλη, οι οποίες διεξάγονται στα τέλη του Ιουνίου.

Η Ύδρα εμπνέει τις Καλές Τέχνες. Γνωστοί Έλληνες και ξένοι ζωγράφοι απεικονίζουν στα έργα τους τα τοπία της. Καλλιτέχνες, όπως ο Πάμπλο Πικάσο και ο Μαρκ Σαγκάλ, επισκέφτηκαν το νησί και το αποτύπωσαν σε σχέδια τα σχήματά του. Στην Ύδρα υφίσταται παράρτημα της Σχολής Καλών Τεχνών από το 1936, το οποίο στεγάζεται στο τετραώροφο αρχοντικό του Εμμανουήλ Τομπάζη και της Ξανθής Δ. Σαχίνη στα δεξιά του λιμανιού.

Το νησί ενώνεται ακτοπλοϊκώς με τα νησιά του Αργοσαρωνικού, τα Μέθανα, την Ερμιόνη, το Πόρτο Χέλι, το Ναύπλιο και τον Τυρό.

Η Ύδρα βάσει αρχαιολογικών ερευνών κατοικήθηκε τη Νεολιθική εποχή. Δρύοπες, Μυκηναίοι, Κάρες, Σάμιοι και Αθηναίοι πρόσφυγες των Περσικών πολέμων, εποίκησαν και κατοίκησαν το νησί. Η Ύδρα ήκμασε κατά την Πρωτοελλαδική και την Μυκηναϊκή περίοδο. Υπήρξε εμπορικό και ναυτικό κέντρο, μεταξύ της Πελοποννήσου και των νησιών στο Αιγαίο Πέλαγος. Οι περιοχές της Επισκοπής, του Αγίου Γεωργίου-Αγίου Νικολάου Μπίστη, του Μπαλί, της ακρόπολης του Βλυχού και της Ζωοδόχου Πηγής της Ζούρβας, υπήρξαν σπουδαίοι οικισμοί εκείνης της περιόδου. Κατά την Κλασσική περίοδο το νησί υπήρξε στη δικαιοδοσία της Ερμιόνης, από όπου την αγόρασαν Σάμιοι πολιτικοί εξόριστοι και οχύρωσαν την ακρόπολη του Βλυχού. Οι Σάμιοι ήρθαν σε σύγκρουση και μετά από την ήττα με τους Αιγινήτες, πούλησαν το νησί στους Τροιζήνιους. Την Κλασική περίοδο το νησί παρουσιάζει τον Ευάγη τον Υδρεάτη, συγγραφέα κωμωδιών. Την Ρωμαίικη και την Βυζαντινή εποχή η Ύδρα κατοικείται.

Το 1460 η Ύδρα αναπτύσσεται λόγω της εγκατάστασης των Αρβανιτών φυγάδων, οι οποίοι εγκατέλειψαν την Πελοπόννησο, ένεκεν της κατάκτησής της από τα οθωμανικά στρατεύματα του σουλτάνου Μωάμεθ Β΄ του Πορθητή. Τότε χτίστηκε η σημερινή πόλη του νησιού και δη γύρω από τον λόφο του Κιάφα για ασφάλεια από τις επιδρομές των πειρατών.

Τους ερχόμενες αιώνες εγκαταστάθηκαν οικογένειες στην Ύδρα. Μεταξύ αυτών είναι οι οικογένειες Λαζάρου, κατόπιν Κοκκίνη, και Ζέρβα, μετέπειτα Κουντουριώτη, από την Ήπειρο, οι Μπαρού ή Ραφαλιά, Νέγκα και Γκούμα από την Κύθνο, Κριεζή και Βώκου, μετέπειτα Μιαούλη, εξ Ευβοίας, Γιακουμάκη, κατόπιν Τομπάζη, και Χονδροδημήτρη ή Παπαμανώλη από την Μικρά Ασία και Λιγνού από την Κρήτη.

Στην αρχή, τη διοίκηση του νησιού είχαν οι κοινοτικοί άρχοντες, οι δύο εκάστοτε ιερείς. Το 1667, συμμετείχαν στη διοίκηση τρία επιπλέον μέλη, ένας με αρμοδιότητες γραμματέα και δύο επίτροποι. Στη συνέχεια, οι επίτροποι αντικαταστάθηκαν από ισάριθμους δημογέροντες. Το 1770, την εξουσία είχαν οι ισχυροί πλοιοκτήτες.

Κατά την Επανάσταση, το νησί είχε αμύθητο πλούτο από χρυσά νομίσματα, από την επιτυχημένη εμπλοκή του στο εμπόριο σίτου κατά τους Ναπολεόντειους πολέμους. Μετά το 1810, το εμπόριο παρουσίασε κάμψη, όμως ο στόλος του νησιού αποτελείτο από 186 μικρά και μεγάλα πλοία 27.736 τόνων. Τα πληρώματα είχαν πολεμική εμπειρία, ένεκεν των συγκρούσεων με πειρατές της Αλγερίας. Από το 1820, οι προεστοί μυήθηκαν από τη Φιλική Εταιρεία στο μυστικό της Επανάστασης.

© Ioannis Koulousis

Στο τέλος του 1820, σε συνάντηση των μελών της Φιλικής Εταιρείας με τον Παπαφλέσσα (Γρηγόριο Δικαίο ή Φλέσσα), η οποία διεξήχθη στην Ύδρα, υπήρχαν δύο τάσεις στις τάξεις των ντόπιων Φιλικών, η παράταξη των Φιλικών με εκφραστές τον Αντώνιο Οικονόμου και τον Γκίκα Θ. Γκίκα, οι οποίοι ήταν έτοιμοι για την εξέγερση, και η συντηρητική παράταξη των δυνατών προεστών της Ύδρας, των (Κουντουριώτηδων, οι οποίοι ήταν καχύποπτοι με τις ενθουσιώδεις διακηρύξεις του Παπαφλέσσα και προβληματίζονταν από την δύναμη του οθωμανικού στόλου.

© Sarah Little

Όταν η Επανάσταση κηρύχθηκε στην Πελοπόννησο, οι Υδραίοι πληροφορήθηκαν το συμβάν με αλληλογραφία από τους Πελοποννήσιους οπλαρχηγούς. Με επιστολή της 24ης Μαρτίου 1821, οι προύχοντες της Πελοποννήσου ενημέρωσαν τους Υδραίους και τους Σπετσιώτες πως η Επανάσταση άρχισε πιο νωρίς, καθότι το μυστικό προδόθηκε από «τουρκολάτρες», και ζήτησαν τη βοήθειά τους για τον ναυτικό αποκλεισμό του εχθρού. Οι Υδραίοι ήταν διστακτικοί να εξεγερθούν ταυτόχρονα με το ξεκίνημα της Επανάστασης στην Πελοπόννησο, ενθυμούμενοι τις καταστροφές τις οποίες υπέστησαν κατά την περασμένη αποτυχημένη εξέγερση του 1770 και λαμβάνοντας υπόψη την στρατιωτική υπεροχή του εχθρού. Οι Υδραίοι κήρυξαν την Επανάσταση την 14η Απριλίου με εκκλησιαστική πομπή. Σύμφωνα με τον Αντώνιο Λιγνό, ο οποίος εξέδωσε το ιστορικό αρχείο της Ύδρας, ο λαός της Ύδρας επαναστάτησε την Κυριακή 27η Μαρτίου, και καθαίρεσε τον εκπρόσωπο της Οθωμανικής εξουσίας Νικόλαο Κοκοβίλα. Ο Αντώνιος Οικονόμου ανέλαβε την επαναστατική διοίκηση. Την 31η Μαρτίου, οι πρόκριτοι αναγνώρισαν τον Οικονόμο και του έδωσαν την εξουσία για να κινητοποιήσει τις ναυτικές και τις πεζές δυνάμεις. Την 15η Απριλίου, έγιναν οι προετοιμασίες και κηρύχθηκε επίσημα η Επανάσταση από όλους. Την 14η Απριλίου, οι προεστοί τύπωσαν συνοδευτικό έγγραφο στην ελληνική και την ιταλική γλώσσα, για τα πλοία, τα οποία απέπλεαν από το νησί για καταδρομικές επιχειρήσεις. Το εν λόγω έντυπο συνιστούσε και γραπτή επαναστατική διακήρυξη, το οποίο έφερε τον τίτλο «Διαβατήριον των Ελληνικών Μαχομένων Πλοίων», το οποίο είχε κενό το όνομα του καπετάνιου, του πλοίου, τον αριθμό των κανονιών και την ημερομηνία, τα οποία συμπληρώνονταν ανά περίπτωση.

Κατά την Οθωμανική Αυτοκρατορία, τα υδραίικα πληρώματα αποκαλούνταν «Σουλουτζαλήδες». Υδραίοι και άλλοι νησιώτες ναυτολογούνταν βιαίως στον οθωμανικό στόλο. Ο Αναστάσιος Τσαμαδός αναφέρει περιστατικό κατά τον Σεπτέμβριο του 1822, ότι η τουρκική ναυαρχίδα προσάραξε σε νησίδα της Αργολίδας. Υδραίοι ναύτες, οι οποίοι υπηρετούσαν στη τουρκική ναυαρχίδα με τη βία, ξεκόλλησαν το πλοίο και για ανταμοιβή αφέθηκαν ελεύθεροι.

Στα τέλη της δεκαετίας του '50 η ηθοποιός Σοφία Λόρεν, ανταποκρινόμενη σε αίτημα της Βασίλισσας Φρειδερίκης, γύρισε στην Ύδρα την κινηματογραφική ταινία «Το παιδί και το δελφίνι», τα γυρίσματα της οποίας παρακολούθησε η Βασίλισσα. Το γεγονός αυτό ήταν η απαρχή της μεταφοράς του τουριστικού ενδιαφέροντος και της ανάπτυξης από το Λουτράκι στα νησιά του Αργοσαρωνικού, με την στήριξη της έβδομης τέχνης. Από το νησί πέρασαν ο Αριστοτέλης Ωνάσης, η Μαρία Κάλλας, ο Ρεξ Χάρισον, ο Πίτερ Ουστίνωφ, ο Λέοναρντ Κοέν, ο Έρικ Κλάπτον, οι Ρόλινγκ Στόουνς, ο Χένρυ Μίλλερ και άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών.

Ο Δήμος της Ύδρας περιλαμβάνει το νησί της Ύδρας, τα νησιά Δοκός, Άγιος Γεώργιος, όπως και τις κοντινές νησίδες.

Σπουδαίες υδραίικες προσωπικότητες ήταν η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα (1771-1825), πλοιοκτήτρια και ναυμάχος του 1821, ο Αντώνιος Οικονόμου (1785-1821), πλοίαρχος, πρωτεργάτης της κήρυξης της Επανάστασης του 1821, ο Αθανάσιος Μιαούλης (1815-1867), υιός του Ναυάρχου, στρατιωτικός, πολιτικός και Πρωθυπουργός, ο Γεώργιος Βούλγαρης (1769-1812), πλοιοκτήτης, έμπορος, διοικητής Ύδρας, ο Δημήτριος Βούλγαρης (1802-1877), πλοιοκτήτης, έμπορος, παράγων της Επανάστασης του 1821 και μετέπειτα Πρωθυπουργός της Ελλάδας και ο Ανδρέας Κριεζής (1816-1880), ζωγράφος. Σημαντικοί άνθρωποι του νησιού ήταν ο Νικόλαος Βώκος (1854-1902), ζωγράφος, ο Παύλος Κουντουριώτης (1855-1935), ήρωας του 1912-13, απελευθερωτής του Αιγαίου, Ναύαρχος, Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας και αντιβασιλέας, ο Νικόλαος Βότσης, ήρωας του 1912-13, ναύαρχος, ο Δωρόθεος (1888-1957), Αρχιεπίσκοπος, Αθηνών και πάσης Ελλάδος, ο Μήτσος Παπανικολάου (1900-1943), ποιητής, ο Νίκος Χατζηκυριάκος - Γκίκας, ζωγράφος, ο Νίκος Νικολάου (1909-1986), ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης, ο Επιφάνιος Καλαφάτης (1912-1990), Μητροπολίτης Παροναξίας και ο Παναγιώτης Τέτσης (1925-2016), ζωγράφος, χαράκτης και ακαδημαϊκός.

Η Ύδρα είναι ένας τόπος μεγαλειώδης, καμωμένος από την ελευθερία, την οποία δωρίζει το Αρχιπέλαγος. Τα θαλάσσια ταξί μεταφέρουν τους επισκέπτες στην πόλη της Ύδρας, τα Καμίνια, τον Βλυχό, τον Μόλο, την Επισκοπή και το Μανδράκι.

Η ζωή στην Ύδρα συντελεί ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο. Η καθημερινότητα των Υδραίων θυμίζει λίγο τον 21ο αιώνα. Τα πάντα στο νησί, ακόμη και οι βαλίτσες, κουβαλιούνται με τα χέρια, με μουλάρια και με τα καρότσια. Το ρολόι του χρόνου στο νησί γυρίζει χρόνια πίσω.

Σε κάθε γωνιά του λιμανιού είναι ζωντανή η μακραίωνη ναυτική ιστορία του νησιού. Κυριιαρχούν τα κανόνια, τα οποία ακόμη σημαδεύουν το Αιγαίο και προτομές ναυάρχων.

Το Περίπτερο, η Σπηλιά και η Υδρονέτα είναι τρία σημεία, στα οποία κύριο λόγο έχει η απόλαυση. Στο Περίπτερο λειτουργεί εστιατόριο. Έχει ομορφιά η θέα και τα τεράστια κανόνια, τα οποία δεσπόζουν. Στην προβλήτα της Υδρονέτας αξίζουν οι βουτιές και η θέαση του ηλιοβασιλέματος. Ο ήλιος κάνει βουτιά στο Αιγαίο. Στη Σπηλιά προσφέρονται ροφήματα και οι βουτιές από αυτό το σημείο επιβάλλονται.

Ο περίπατος από την πόλη προς τα Καμίνια, με θέα τη θάλασσα, είναι υπέροχος. Στο όμορφο, μικρό λιμάνι των Καμινιών, ένας τόπος Τέχνης, υπάρχει το «Κόκκινο σπίτι», ένα σπουδαίο αξιοθέατο της Ύδρας, το οποίο χτίστηκε το 1786, κατοικήθηκε από τον ναύαρχο Ανδρέα Μιαούλη και σήμερα φιλοξενεί εκθέσεις.

© tasos.pa

Ο Δάκης Ιωάννου, συλλέκτης, επέλεξε τα παλιά σφαγεία για να δημιουργήσει τον εικαστικό χώρο εκθέσεων του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ. Εκθέσεις και εκδηλώσεις με διεθνή απήχηση προσελκύουν στην Ύδρα επισκέπτες από όλο τον πλανήτη κάθε θέρος.

Ανηφορίζοντας, είναι η παλαιότερη συνοικία του νησιού, η Κιάφα, ψηλά, πάνω από το λιμάνι. Στενά σοκάκια, επιβλητικά αρχοντικά, παλιά μανάβικα και μικρά ξενοδοχεία συνθέτουν το σκηνικό.

Συνεχίζοντας στο πιο ψηλό σημείο του λόφου του Αγίου Αθανασίου υπάρχουν επτά ανεμόμυλοι. Η θέα στο Αιγαίο είναι εξαιρετική.

Μέσα στα σοκάκια της πόλης του νησιού υπάρχει το φαρμακείο-Μουσείο, το οποίο διατηρεί τη μορφή, την οποία είχε από το 1890, οπόταν και λειτούργησε.

Μετά από έναν περίπατο περίπου μίας ώρας, ξεπροβάλλει η Μονή του Προφήτη Ηλία. Από αυτό το σημείο έχει ενδιαφέρον η πεζοπορία ως την κορυφή Κλιμάκιο του όρους Έρως. Η θέαση της Ύδρας και του Αιγαίου είναι εξαίσια.

Στο λιμάνι υπάρχει λαμπρός ναός προς τιμήν του Αγίου Κωνσταντίνου του Υδραίου, στην οποία τίθεται ιερό λείψανό του. Η Ύδρα ήταν η γενέτειρα του Νεομάρτηρας, ο οποίος είναι πολιούχος και προστάτης της. Η μνήμη του τιμάται την 14η Νοεμβρίου.

Τοπικό, νόστιμο έδεσμα είναι το μοσχάρι κυδωνάτο, το οποίο έχει γλυκόξινη γεύση από τα κυδώνια. Μαγειρεύεται, ακόμη, με χοιρινό και αρνί και συνοδεύεται με χυλοπίτες και τριμμένο τυρί.

Οι νέοι, και όχι μόνο, επιλέγουν το νησί για τις αποδράσεις, τις ολιγοήμερες εξορμήσεις και τις διακοπές τους. Στην Ύδρα συνυπάρχει η ιστορία και ο κοσμοπολιτισμός. Είναι ένας τόπος, ο οποίος αφήνει ίχνη στην καρδιά, από το πρώτο κιόλας αντάμωμα.

ΠΛΕΟΝΤΑΣ ΜΕ ΑΝΟΙΧΤΑ ΠΑΝΙΑ

Δευτέρα 14 Απριλίου 2025

ΥΔΡΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΔΟΞΑ ΚΑΙ ΑΡΧΟΝΤΙΑ

© Ioannis Koulousis

© Sarah Little

© tasos.pa

1 σχόλιο:

Ετικέτες

Επικοινωνία